نتایج یک بررسی برروی عملکرد پیام‌رسان‌های داخلی در شرایط بحرانی، نشان داد که پیام‌رسان بومی «بله» با استقبال بیشتری به دلیل خدمات محور بودن و ارائه خدمات مالی و کاربردی همراه بود و تلفیق خدمات مالی، عمومی و ارتباطی این پیام‌رسان را به یکی از مقاصد اصلی کاربران در دوره قطعی اینترنت تبدیل کرد.

سال ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ با یک متغیر بی‌سابقه تعریف شد؛ ۱۱۶ روز محدودیت و قطعی در دسترسی به اینترنت بین الملل. در دورانی که طولانی‌ترین خاموشی پیوسته اینترنت رقم خورد، کاربران ایرانی بسترهای بین المللی را ترک نکردند، در عوض به ناچار سبد مصرفی خود را گسترش دادند.

روزهای خاموشی؛ بهار ۱۴۰۵ رکورددار قطعی اینترنت

بر اساس گزارش دیتاک، در بهار امسال کشور با ۶۸ روز قطعی اینترنت بین‌الملل روبه رو بود. در سه ماهه پایانی سال ۱۴۰۴ روزهای قطع اینترنت بین‌الملل در هر ماه ۲۰ روز گزارش شده است. این در حالی است که خرداد و تیر ۱۴۰۴ تعداد روزهای قطع اینترنت بین‌الملل تنها ۸ روز بوده است. بررسی آماری نشان می‌دهد که بهار ۱۴۰۵ بیشترین روزهای قطع اینترنت مربوط به بهار ۱۴۰۵ بوده است.

در ســـال ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ ایرانیان در مجموع ۱۱۶ روز با قطعی اینترنت مواجه شـدند که اوج آن با شـــروع جنگ در اسفند ۱۴۰۴ رقم خورد. مقطع آغازگر ۸۸ روز خاموشی مداوم و پیوسته بود؛ به گزارش نت بلاکس این بازه طولانی‌ترین خاموشی پیوسته اینترنت در مقیاس ملی بوده که تاکنون برای یک کشور ثبت شده است.

بنابر اعلام وزارت ارتباطات خسارت این خاموشی‌ها روزانه بسته به دامنه محاسبه از حدود ۵۰۰ میلیارد تومان در هسته اقتصاد دیجیتال تا ۵۰۰۰ میلیارد تومان در کل اقتصاد برآورد می‌شود.

کاربران ایرانی مهاجرت نکردند؛ فقط دامنه حضورشان گسترده‌تر شد

همچنین میانگین تعداد حساب‌های فعال در شبکه های اجتماعی به ازای هر کاربر ایرانی در بهار ۱۴۰۵ به ۳ حساب رسیده در حالی که در سال ۱۴۰۴ به ازای هر کاربر ایرانی ۱.۵ حساب بوده است.

تحلیل داده‌های این پایش نشان می‌دهد که میانگین تعداد حساب‌های فعال در شبکه‌های اجتماعی در مقایسه با آمار سال ۱۴۰۳ رشدی دوبرابری را تجربه کرده است.

کاربران بسترهای بین‌المللی را رها نکردند، بلکه به ضرورت بسترهای داخلی را نیز به سبد شبکه‌های اجتماعی خود افزودند. با وجود قطعی‌های طولانی اما اینستاگرام تاحدودی جایگاه خود را بازیابی کرده ولی دیگر بی رقیب نیست.

برای کسب و کارها این یافته یک پیام روشن دارد: تمرکز انحصاری بر یک بستر، دیگر به معنای دسترسی به تمام مخاطبان نیست؛ استراتژی حضور باید چند سکویی باشد.

رالی بسترهای داخلی در اتوبان قطعی اینترنت بین الملل

روند تغییرات تعداد کاربران فعال پیام رسان‌های داخلی از فروردین ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵

عملکرد پیام رسان‌های بومی در بحران: یک فرصت و سه سرنوشت متفاوت

بررسی عملکرد ۳ پیام‌رسان‌ بومی در شرایط بحرانی نشان می‌دهد که استقبال از سکوی «بله» به دلیل خدمات محور بودن و ارائه خدمات مالی و کاربردی بیش از دو سکو و پیام‌رسان دیگر بوده است. در واقع تلفیق خدمات مالی، عمومی و ارتباطی بله را به یکی از مقاصد اصلی کاربران در دوره قطعی اینترنت تبدیل کرد.

پس از بله، پیام‌رسان روبیکا با ۵۰ درصد در جایگاه دوم قرار گرفته و دسترسی یکپارچه به دنیای محتوا و سرگرمی و ساختار آشنا و شباهت آن به تلگرام و اینستاگرام موجب استقبال و تسهیل ورود کاربران شده است. همچنین امکان تماشای رایگان فیلم و سریال‌های پلتفرم هـــای VOD ،روبیکا را به یک مقصد جذاب در زمان محدودیت‌های دسترسی تبدیل کرد.

پیام‌رسان «ایتا» با ۲۶ درصد در جایگاه سوم قرار دارد و دلیل این امر مشکلات زیرساختی و محدودیت جامعه هدف آن بوده است. تمرکـــز صرف روی یک قشـــر از جامعـــه و محدودیت‌های فنی مانـع از بهره برداری کامل ایتا از این فرصت طلایی شد. توقف موقت ثبت‌نام کاربران جدید و اعمال محدودیت شدید بر حجم قایل های ارسالی درست در زمان اوج تقاضای بازار،فاصله ایتا از رقبا را زیاد کرد.

در زمان بحران، ضرورت رفع نیاز و کاربردپذیری بر موارد دیگر غلبه پیدا کرده است. کاربران به سمتی حرکت کردند که خدمات یکپارچه و گسترده‌تری ارائه می داد. ســـقف رشد یک پلتفرم در شـــرایط بحرانی، ظرفیت زیرساخت فنی آن است. تقاضای عظیمی به دلیل محدودیت‌های دسترسی در بازار شکل گرفت ولی تنها بسترهایی موفق به جذب آن شدند که از پیش زیرساخت‌ آماده‌ای داشتند.

اگر ایتا در بهار ۱۴۰۵ بخشی از این عقب افتادگی را جبران کرد ولی به دلیل چالش‌های زیرساختی اولیه جایگاه نخست خود را در سال ۱۴۰۳ در بسترهای داخلی از دست داده است.

بیشترین شکایت های کاربران از بسترهای داخلی

در پیام‌رسان روبیکا، مصرف بالا و غیر بهینه ترافیک اینترنت تعلیق و مسدودسازی حساب‌های کاربری بدون اعلام دلیل مشخص،محدودیت زمانی طولانی (۳۰ تا ۱۵۰ روز) برای ثبت‌نام مجدد پس از حذف حساب،اختلال در سیستم احراز هویت و دریافت کد ورود و توقف ناگهانی برنامه (Crash) هنگام بازکردن گفت وگو از جمله شکایات کاربران از این پیام‌رسان بوده است.

در پیام‌رسان بله، بروز خطاهای فنی در فرآیند تراکنش‌های مالی و خدمات بانکی، افـت کیفیت و قطعی مکرر در برقراری تماس‌های تصویری و صوتی، عدم دریافت با تاخیر در نوتیفیکیشن‌ها، ناهماهنگی در همگام‌سازی پیام‌ها میان نسخه‌های موبایل و دستکاپ از جمله مواردی بوده که بیشترین شکایات کاربران را به دنبال داشته است.

در پیام‌رسان ایتا، اختلال در اتصـال پایدار و توقـف طولانی مدت در وضعیت درحال به روز رسانی،تاخیر یا عدم دریافت کد تایید ورود OTP،اختلال در بارگذاری و ارسال قایل‌های تصویری و ویدئویی، عملکرد ضعیف و بی نتیجه بودن جست وجو ، تاخیر و اختلال در نمایش اعلان ها (Notifications) و تصاویر پروفایل عمده‌ترین دلیل شکایت کاربران بوده است.

داستان جنگیدن فروشگاه‌های اینستاگرامی برای بقا

تجارت اجتماعی در ایران روی یک پیش فرض نانوشته شده بنا شده بود.ایستاگرام همیشه در دسترس و پرمخاطب بوده است اما سال ۱۴۰۴ این فرض را به چالش کشد.فروگاه‌هایی که ویترین و کانال فروششان به یک اپلیکیشـن گره خورده بود،در سه مقطع زمانی و در پی اختلالات یا خاموشی و توقف فعالیت مواجه شدند.

داده‌های این گزارش همچنین نشان داد که ۸۱ درصد فروشگاه‌های اینستاگرامی در ۱۰ استان تهران، هرمزگان، گیلان، خراسان رضوی، مازندران، البرز، فارس، اصفهان و آذربایجان شرقی و غربی بوده و استان تهران با ۳۳.۵ درصد،گیلان با ۸ درصد و خراسان رضوی با ۷.۱ درصد به ترتیب در رتبه‌های اول تا سوم قرار گرفته‌اند.

نرخ بازگشت فروشگاه‌های اینستاگرامی پس از دوره‌های قطعی اینترنت

در خرداد ۱۴۰۴ با ۸ روز قطعی اینترنت بین‌الملل، بازگشت به فروشگاه‌های اینستاگرامی پس از رفع قطعی به بیش از ۸۰ درصد رسید.به دنبال قطعی ۲۰ روزه اینترنت در دی و بهمن ۱۴۰۴ نیز حدود ۵۰ درصد فروشگاه‌ها تا ۹ اسفند سال گذشته بازگشتند و از اسفند ۱۴۰۴ تا بهار ۱۴۰۵ که با قطعی ۸۸ روزه اینترنت جهانی مواجه بودیم، کمتر از ۶۰ درصد فروشگاه‌ها به اینستاگرام بازگشتند.

تاثیر قطعی‌های سراسری بر چرخه حیات فروشگاه‌های اینستاگرامی

با توجه به نرخ بازدید می توان گفت سرعت بازگشت مخاطبان به اینستاگرام از فروشگاه‌های اینستاگرامی بیشتر است. طبق این گزارش،از هر ۱۰۰ فروشگاه فعال اینستاگرامی دست کم ۴ مورد، «حضورهم زمان» در بسترهای داخلی را به عنوان بخشی از استراتژی خود انتخاب کرده‌اند.

فروشگاه های اینستاگرامی کدام بستر داخلی را انتخاب کردند؟

با توجه به اینکه بخشی از فروشگاه‌ها بیش از یک بستر را هم زمان معرفی کرده اند جمع سه عدد از صد بیشتر است.