یکی از اتفاقات تلخ این روزها دزدیده شدن کابل‌های مخابراتی منطقه یا محله است. اتفاقی کلافه کننده که به دلیل ارزش مس موجود در کابل‌ها رایج شده است ولی در صورت بروز این اتفاق چه باید کرد؟

سرقت کابل‌های مسی و تجهیزات مخابراتی یک مشکل جدی و البته جهانی است. سالهای اخیر به دلیل نوسانات اقتصادی، تورم و بیکاری سرقت تاسیسات و تجهیزات ارتباطی در کشور رواج بیشتری پیدا کرده است. این مساله عمدتا به دلایلی مثل ارزش بالای فلز مس که در کابل‌های مخابراتی وجود دارد، بازار سیاه مال‌خرها و خریداران غیرمجاز ضایعات، در دسترس بودن شبکه مخابراتی و نبود سیستم‌های حفاظتی مدرن و جدید اتفاق می‌افتد.

شاید یکی انگیزه‌های سارقان برای سرقت تجهیزات ارتباطی و کابل‌ها، قیمت بالای مس در بازار باشد. مس رسانای بسیار خوبی است و در صنعت تقاضای زیادی دارد و وقتی که قیمت آن بالا می‌رود، کابل‌های مخابراتی و صنعتی ناگهان به یک کالای با ارزش تبدیل می‌شود و سارقان به خوبی می‌دانند که با سوزاندن روکش پلاستیکی کابل‌ها و درآوردن مس از آن می‌توانند به راحتی مس خالص را با قیمت خوبی در بازار ضایعات بفروشند.

شرکت مخابرات با هدف جلوگیری از دزدی کابل‌های تلفن ثابت، توسعه شبکه مبتنی بر فیبرنوری را به عنوان راهکار در دستور کار قرار داده است.

سرقت کابل مسی وقتی سودآور است که یک بازار فروش غیرمجاز در سایه بی‌قانونی وجود داشته باشد و کابل‌های پوست‌کنده توسط عده‌ای مال‌خر بدون کوچک‌ترین سوالی خریداری شوند.

متاسفانه برخی به سمت جرایم خرد مثل سرقت کابل‌های مخابراتی می‌روند و از طریق فروش آن به درآمدی می‌رسند که شاید به دست آوردنش با کار عادی سخت‌تر باشد اما خسارتی که از این طریق به زیرساخت عمومی و مردم وارد می‌شود را نباید از نظر دور نگاه داشت.

هم اکنون در بسیاری از مناطق، سیستم‌های حفاظتی مخابراتی همچنان سنتی است و طبعا سارقان با ابزارهای ساده کابل‌ها را قطع و خارج می‌کنند. با وجود آنکه مراجع انتظامی با سارقان برخورد می‌کنند ولی تا زمانی که سیستم‌های هشدار هوشمند یا سامانه‌های هشدار قطع خط روی تمام شبکه نصب نشود یا جایگزینی این کابل‌ها با فناوری‌های جدید سرعت نگیرد، انگیزه سرقت همچنان باقی می‌ماند.

پیامد سرقت تجهیزات مخابراتی

سرقت تاسیسات و تجهیزات مخابراتی علاوه بر خسارات مالی،باعث اختلال در شبکه و عدم ارائه خدمات به مشترکین می‌شود و این موضوع به خصوص در محورهای مواصلاتی و جاده ها که به علت حوادث جاده‌ای ضرورت ارتباط با عوامل امدادی و پلیس اجتناب‌پذیر و ضروری است موجب خسارات غیر قابل جبران به شهروندان می‌شود. عمده سرقت‌ها متوجه شبکه مسی در سطح معابر و خیابانهاست و برخی سارقان از پست‌های مخابراتی،جعبه‌های آلومینیومی یا پلاستیکی که سیم تلفن از آنها به سمت منازل می‌رود سرقت می‌کنند.

از نگاه کارشناسان، حل این معضل تنها با دستگیری سارقان صورت نمی‌گیرد و نظارت شدید و پلمپ مراکز خرید ضایعات نیز تنها یک عامل موقتی است. به زعم آنها برای حل این معضل باید کابل های مسی قدیمی با فناوری‌های جدید جایگزین شوند و فیبرنوری بهترین جایگزین است زیرا برخلاف مس هیچ ارزش بازیافتی و فلزی برای سارقان ندارد و جنس آن از شیشه است.

از آنجایی که برقراری سیستم ارتباط بر مبنای دیتا و ویس است، مردم به شدت نیازمند ارتباطات پایدار هستند تا بتوانند مشکلات و نیازهای روزمره ارتباطی خود را از این طریق برطرف کنند. بر همین اساس شرکت مخابرات با هدف جلوگیری از دزدی کابل‌های تلفن ثابت، توسعه شبکه مبتنی بر فیبرنوری را به عنوان راهکار در دستور کار قرار داده است زیرا این فناوری علاوه بر افزایش کیفیت خدمات، در برابر بسیاری از آسیب‌های گذشته نیز مقاوم‌تر خواهد بود.

فیبرنوری تا ۵۰ درصد، سرقت تجهیزات و کابل‌های مخابراتی را کاهش می‌دهد و بهترین جایگزین با کابل‌های مسی قدیمی است.پیشتر حمید فتاحی – معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در یک برنامه تلویزیونی توسعه شبکه فیبرنوری را یکی از طرح‌های مهم زیرساختی کشور برای ارتقای کیفیت خدمات ارتباطی و فراهم‌کردن بستر توسعه اقتصاد دیجیتال عنوان کرده و گفته بود: استفاده از زیرساخت‌های مبتنی بر فیبرنوری می‌تواند در جلوگیری از مشکلات ناشی از سرقت کابل‌های مسی موثر باشد.

فیبرنوری تا ۵۰ درصد، سرقت تجهیزات و کابل‌های مخابراتی را کاهش می‌دهد؛ چنانچه در بخش روستایی که سرقت تجهیزات مخابراتی بسیار بوده به جای کابل‌های مسی از فیبرنوری استفاده شده که تا حد زیادی آمار سرقت را کاهش داده است زیرا این کار دیگر برای سارقان سود و منفعت و درآمدی ندارد؛ از این رو زمینی کردن کابل‌ها در روستاها و فیبرنوری منازل و کسب و کارها نیز بر کاهش انگیزه سارقان تاثیرگذار بوده است.

هوشمندسازی نظارت‌ها، نصب دوربین‌های مداربسته و سرکشی‌های دوره‌ای نیز در جلوگیری از این پدیده موثر بوده است. از سوی دیگر آگاهی‌رسانی به مردم در خصوص خطرات سرقت کابل‌ و آموزش نگهبانان و مسئولان اماکن عمومی در مورد نحوه مراقبت از کابل‌ها نیز به پیشگیری از سرقت کمک کرده است.

سرقت تاسیسات مخابراتی و تجهیزات ارتباطی به هر طریق یک پدیده آزاردهنده است که می‌تواند زندگی روزمره مردم و ساکنین محله‌ها را تحت تاثیر قرار دهد بنابراین چنانچه با سرقت کابل‌ها و تجهیزات مخابراتی مواجه شدید، علاوه بر تماس با پلیس ۱۱۰ می‌توانید به سامانه ۱۹۵ سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به نشانی https://۱۹۵.cra.gov.ir مراجعه و گزارش دهید. ذکر این نکته ضروری است که اگر در محل زندگی شما روی دیوارهای خانه‌ها و مغازه‌های اطراف، دوربین مداربسته وجود دارد که به سمت محل سرقت یا مسیر فرار سارقان است، حتما موضوع را به پلیس ۱۱۰ یا کلانتری اطلاع دهید تا برای بازبینی فیلم دوربین‌ها اقدام کنند زیرا این کار به شناسایی خودروی سارقان و دستگیری آن‌ها کمک زیادی می‌کند.

سرقت کابل‌های مخابراتی نه تنها موجب هدر رفت ثروت ملی می‌شود، بلکه موجب خسارت شدید به زیرساخت‌ها و اخلال در خدمات‌رسانی می‌شود به نحوی که در نتیجه سودجویی عده‌ای فرصت‌طلب بخش اعظمی از هموطنان خدمات مورد نیاز خود را با تاخیر یا قطعی طولانی دریافت می‌کنند. کارشناسان معتقدند سرقت کابل‌های تلفن علاوه بر ضررهای اقتصادی و تحمیل هزینه اضافی به مخابرات، اختلالات گسترده‌ای در شبکه‌های مخابراتی و ارتباطی ایجاد می‌کند و با تخریب زیرساخت‌های ارتباطی تلفن ثابت و آسیب به اپراتورها مشترکین نیز در برقراری ارتباط دچار مشکل می‌شوند.