حدود ۹ هزار مجموعه‌ داده از اطلاعات دستگاه‌های اجرایی در سکوی ملی داده‌های باز منتشر شده است؛ سرمایه‌ای اطلاعاتی که قرار است با کمک هوش مصنوعی از داده‌های خام به اطلاعات قابل تحلیل تبدیل شود و مسیر تازه‌ای برای کسب‌وکارها، شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان اقتصاد دیجیتال در خلق ثروت و توسعه خدمات نوآورانه باز کند.

معاون وزیر ارتباطات، سکوی ملی داده‌های باز کشور را از زیرساخت‌های راهبردی تحقق حکمرانی داده و توسعه اقتصاد دیجیتال دانست و از انتشار حدود ۹ هزار مجموعه‌داده در این سکو و توسعه قابلیت‌های پردازش و پالایش داده با بهره‌گیری از هوش مصنوعی خبر داد.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، با اشاره به اهمیت داده به‌عنوان یکی از دارایی‌های راهبردی اقتصاد دیجیتال اظهار کرد: داده در اقتصاد امروز، صرفاً مجموعه‌ای از اطلاعات نیست، بلکه سرمایه‌ای ارزشمند برای خلق ثروت، توسعه نوآوری و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری است و بهره‌برداری مؤثر از این ظرفیت، به زیرساخت‌های مناسب، ضوابط شفاف و دسترسی قانونمند به اطلاعات نیاز دارد.

محمدمحسن صدر، با تأکید بر نقش سکوی ملی داده‌های باز کشور در تحقق این اهداف افزود: این سکو با تسهیل شناسایی و دسترسی به داده‌های عمومی منتشرشده از سوی دستگاه‌های اجرایی، امکان بهره‌برداری کسب‌وکارها، شرکت‌های دانش‌بنیان، پژوهشگران و فعالان حوزه فناوری را از این ظرفیت فراهم می‌کند و زمینه توسعه خدمات و محصولات نوآورانه و خلق ارزش اقتصادی را گسترش می‌دهد.

پردازش داده‌ها در پنج مرحله با بهره‌گیری از هوش مصنوعی

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران در تشریح قابلیت‌های فنی سکوی ملی داده‌های باز کشور به نشانی data.gov.ir گفت: داده‌ها در این سکو از طریق یک خط لوله پردازشی پنج‌مرحله‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی پردازش می‌شوند و در پنج سطح، از داده خام تا اطلاعات آماده تحلیل، در اختیار کاربران قرار می‌گیرند.

صدر با تشریح مراحل پردازش داده‌ها بیان کرد: در مرحله نخست، داده خام بدون اعمال تغییر نگهداری می‌شود. سپس در مرحله پاک‌سازی، ساختار و قالب داده‌ها استانداردسازی و در مرحله تکمیل، اقلام ناقص با کمک هوش مصنوعی و استفاده از منابع مرجع تکمیل می‌شوند. در ادامه، رکوردهای غیرقابل‌اصلاح در مرحله پالایش شناسایی و حذف شده و در نهایت، با افزودن زمینه و معنای لازم در مرحله معنابخشی، داده‌ها به اطلاعاتی قابل استفاده و تحلیل تبدیل می‌شوند.

وی با اشاره به امکان دسترسی مستقل به خروجی هر یک از مراحل پردازش افزود: خروجی این مراحل، علاوه بر ارائه در قالب مجموعه‌داده (Dataset) قابل دانلود، از طریق رابط برنامه‌نویسی کاربردی (API) نیز در دسترس کاربران قرار دارد. به این ترتیب، توسعه‌دهندگان و بهره‌برداران می‌توانند متناسب با نیاز خود، سطح موردنظر از پردازش داده را انتخاب و از آن استفاده کنند.

حکمرانی داده؛ فراتر از انتشار اطلاعات

معاون وزیر ارتباطات با تأکید بر اینکه حکمرانی داده صرفاً به انتشار اطلاعات محدود نمی‌شود، تصریح کرد: تضمین کیفیت داده‌ها، استانداردسازی اطلاعات، تعیین دقیق مسئولیت دستگاه‌های اجرایی و رعایت الزامات حریم خصوصی و امنیت اطلاعات، از مؤلفه‌های اساسی تحقق حکمرانی مطلوب داده به شمار می‌روند.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران در تشریح آخرین وضعیت فعالیت سکوی ملی داده‌های باز کشور گفت: تاکنون حدود ۹ هزار مجموعه‌داده از سوی ۱۴۱ ارائه‌دهنده داده در این سکو منتشر شده است؛ ظرفیتی که با توسعه آن و تقویت سازوکارهای تبادل داده میان دستگاه‌های اجرایی می‌توان به افزایش شفافیت، ارتقای دقت تصمیم‌گیری‌ها و ایجاد ارزش اقتصادی از داده‌ها کمک کرد.

صدر در پایان، توسعه زیرساخت‌های حکمرانی داده و بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت داده‌های باز را از الزامات پیشرفت اقتصاد دیجیتال کشور دانست و تأکید کرد: سازمان فناوری اطلاعات ایران تقویت این زیرساخت‌ها و فراهم‌سازی زمینه بهره‌برداری مؤثر از داده‌ها در بخش‌های مختلف کشور را دنبال می‌کند.