محدودیت‌ها و قطعی‌های اخیر اینترنت، تبعات اقتصادی قابل توجهی را بر بخش‌های مختلف به‌ویژه حوزه ارز دیجیتال و فعالیت‌های آنلاین و کسب و کارهای اینترنتی تحمیل کرده است. اختلال در مبادلات تتر، افزایش هزینه‌های فعالان اقتصادی و تشدید ریسک کاربران تنها بخشی از پیامدهای این وضعیت بوده است.

به گزارش ایرنا، اختلال و محدودیت در دسترسی به اینترنت‌ باردیگر نشان داد که اقتصاد دیجیتال تا چه اندازه به اتصال پایدار و آزاد وابسته است. از بازار تتر و ارزهای دیجیتال گرفته تا صرافی‌های آنلاین و بخشی از فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان و کسب و کارهای آنلاین همگی از قطع یا کندی اینترنت آسیب دیده‌اند؛ آسیبی که نه‌تنها روند معاملات و فعالیت‌ها را مختل کرده، بلکه فعالان این حوزه را ناچار به استفاده از روش‌های پرهزینه و گاه پرریسک برای ادامه کار کرده است.

در این شرایط فعالان بازار ارز دیجیتال و کسب‌وکارهای آنلاین با چالش‌های جدی مواجه شده‌اند. این وضعیت که بر مبادلات غیررسمی تتر و حجم معاملات تأثیر مستقیم گذاشته، صرافی‌ها را نیز در موقعیت دشواری قرار داده است. از سوی دیگر اجبار کاربران به استفاده از فیلترشکن‌های ناشناخته، ریسک‌های امنیتی را افزایش داده و شیوع استفاده از راهکارهای پرهزینه‌ای چون «اینترنت پرو» را برای فعالان اقتصادی در پی داشته است. این تحولات، وابستگی اقتصاد دیجیتال به زیرساخت‌های ارتباطی پایدار و آزاد را بیش از پیش نمایان ساخته است.

این موضوع را با چند کارشناس اقتصادی به بحث و بررسی گذاشتیم:

یک کارشناس اقتصادی و عضو کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز خراسان رضوی، با تشریح پیامدهای قطعی اینترنت بر بازار ارز دیجیتال اظهار کرد: با بسته شدن بازارها و محدود شدن امکان خرید و فروش در بسترهای آنلاین برای کاربران ایرانی، دسترسی به سایت‌های تحلیلی و پلتفرم‌های معاملاتی نیز به‌شدت کاهش یافت و همین مساله روند تبدیل ریال به تتر و سایر ارزهای دیجیتال را مختل کرد.

سعید سبزه محمدی با بیان اینکه معامله‌گران این بازار را می‌توان به دو گروه اصلی تقسیم کرد، افزود: گروهی از معامله‌گران حرفه‌ای و دائمی بودند که سرمایه قابل توجهی در اختیار داشتند و برای ادامه فعالیت، هزینه‌های زیادی از جمله خرید فیلترشکن‌های پولی را پذیرفتند تا بتوانند معاملات خود را مدیریت کنند. این افراد حتی در برابر نوسانات شدید بازارهای جهانی، ریسک‌های سنگینی را متحمل شدند.

این کارشناس اقتصادی ادامه داد: برخی از معامله‌گران حرفه‌ای نیز از ربات‌های معامله‌گری استفاده می‌کردند که با قطعی اینترنت، حتی فیلترشکن‌های معمولی هم پاسخگوی نیاز آنها نبود.

تتر و ارزهای دیجیتال به مبنای سرمایه‌گذاری بدل شده‌اند

به گفته او، شماری از این فعالان برای حفظ دسترسی به بازار به اینترنت‌های غیررسمی مانند استارلینگ روی آوردند یا حتی با سفر به شهرهای مرزی از سیم‌کارت کشورهای همسایه و فضای رومینگ بهره گرفتند.

سبزه محمدی در ادامه با اشاره به گروهی دیگر از معامله‌گران گفت: بخشی از فعالان این حوزه که سرمایه کمتری داشتند با قطعی اینترنت عملا فعالیت خود را متوقف کردند از جمله کسانی که کسب و کارهای خرد داشتند.

هم‌زمان با افزایش نرخ دلار، قیمت تتر نیز رشد کرد و حتی اندکی بیشتر از دلار معامله شد؛ در حالی که پیش از جنگ، معمولاً قیمت آن کمتر از دلار بوداین فعال اقتصادی همچنین درباره تأثیر این شرایط بر قیمت ارز دیجیتال توضیح داد: هم‌زمان با افزایش نرخ دلار، قیمت تتر نیز رشد کرد و حتی اندکی بیشتر از دلار معامله شد؛ در حالی که پیش از جنگ معمولاً قیمت آن کمتر از دلار بود. در واقع محدود شدن دسترسی‌ها به بازار یکی از عوامل این وضعیت بوده است.

وی با تأکید بر اینکه تتر و ارزهای دیجیتال علاوه بر ابزار معامله به یک مبنای سرمایه‌گذاری نیز تبدیل شده‌اند، افزود: بسیاری از افراد برای حفظ ارزش پول خود، ریال را به تتر یا سایر ارزهای دیجیتال تبدیل می‌کنند و همین موضوع، تقاضا برای این بازار را افزایش داده است.

سبزه محمدی تصریح کرد: قطعی اینترنت نه‌تنها مانع فعالیت صرافی‌ها شد، بلکه هزینه دسترسی و انجام معاملات را برای کاربران و فعالان این حوزه بالا برد. صرافی‌ها نیز پیش‌تر به دلیل محدودیت‌های بانک مرکزی عملاً فعالیت مؤثری نداشتند و اکنون نیز شرایط دشوارتر شده است.

این کارشناس اقتصادی در پایان سخنان خود با بیان اینکه قطعی اینترنت نتوانسته جریان اقتصادی موجود در بستر فضای مجازی را متوقف کند، گفت: این اقدام فقط هزینه فعالیت را افزایش داده ضمن آنکه برخی کسب‌وکارهای خرد را نابود کرده است. اگر دولت قصد مدیریت این فضا را دارد، باید مشاغل را تفکیک و فعالان شناسنامه‌دار را طبقه‌بندی کند تا اینترنت کنترل‌شده در اختیار آنها قرار گیرد.

اینترنت پرو راه‌حل پرهزینه فعالان اقتصادی

این روزها استفاده از اینترنت پرو نقل محافل بسیاری از فعالان اقتصادی که کسب و کارشان به دلیل قطعی اینترنت دچار مشکل شده؛ می باشد در این راستا موضوع را با متولی شرکتهای دانش بنیان فعال در حوزه فناوری ارتباطات و اطلاعات در استان که بار سنگینی را از محل قطعی اینترنت بر دوش می‌کشند، در میان گذاشتیم.

رئیس انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی در خصوص تأثیر قطعی اینترنت بر فعالان اقتصادی به‌ویژه در حوزه ارز دیجیتال گفت: قطعی اینترنت بر تتر اثر گذاشته است؛ چراکه بخشی از مبادلات غیررسمی بر بستر آن انجام می‌شود و این موضوع تریدرها و سرمایه‌گذاران را دچار مشکل کرده است.

سید مهدی مدنی با بیان اینکه این مساله ارتباط چندانی با شرکت‌های دانش‌بنیان ندارد، افزود: افرادی که کارشان به انتقال ارز و مبادلات ارزی مربوط است، با چالش‌های جدی روبرو شده‌اند. حدود ۸۰ درصد تأثیر این قطعی بر مبادلات رسمی بوده و بخش دیگر نیز بر ارزهایی مانند تتر اثرگذار بوده است.

کاربران به دلیل نبود دسترسی، مجبور به استفاده از فیلترشکن‌های مختلف و ناشناخته می‌شوند که برخی از آن‌ها ممکن است بدافزار باشند و امنیت اطلاعات آن‌ها را به خطر اندازندوی در ادامه به تأثیر قطعی اینترنت بر حجم معاملات اشاره کرد و گفت: تنها تعداد کمی از افراد توانسته‌اند با خرید سرویس‌هایی مانند استارلینگ و استفاده از فیلترشکن‌ها تا حدودی فعالیت خود را ادامه دهند.

این فعال اقتصادی همچنین به افزایش ریسک برای کاربران اشاره کرد و گفت: کاربران به دلیل نبود دسترسی، مجبور به استفاده از فیلترشکن‌های مختلف و ناشناخته می‌شوند که برخی از آن‌ها ممکن است بدافزار باشند و امنیت اطلاعات آن‌ها را به خطر اندازند.

مدنی با اشاره به راه‌حل‌های موجود در این شرایط افزود: اینترنت پرو با وجود قیمت بسیار بالا (حدود ۱۰ برابر اینترنت معمولی)، نیاز فعالان اقتصادی را تا حدی پاسخگو است و بسیاری از شرکت‌های دانش‌بنیان در حال حاضر به این نوع اینترنت دسترسی دارند.

رییس انجمن شرکتهای دانش بنیان خراسان رضوی در ادامه به تأثیر مثبت محدودیت‌های اینترنتی بر ارتباطات بین الملل اشاره و بیان کرد: در حال حاضر، ارتباطات ایرانیان خارج از کشور با داخل عموما از طریق شبکه‌های اجتماعی ایرانی در حال انجام است.

وی در خصوص توانمندی‌های داخلی در حوزه فناوری گفت: ایرانی‌ها توانایی ابداع شبکه‌های اجتماعی یا پلتفرم‌هایی مشابه آمازون را دارند؛ برای مثال، دیجی‌کالا نمونه‌ای از این توانمندی است. اما به دلیل تحریم‌ها و محدودیت‌های ارتباطات بین‌المللی، امکان گسترش فعالیت این پلتفرم‌ها در سطح جهانی مانند آمازون وجود ندارد. مشکل اصلی، عدم توانایی نیست، بلکه محدودیت‌های ارتباطی ایران در سطح بین‌الملل است.

این گزارش نشان می‌دهد که اینترنت، زیرساختی حیاتی برای بازارهای نوین مالی و کسب‌وکارهای آنلاین است و هرگونه اختلال در آن، زنجیره‌ای از مشکلات اقتصادی و امنیتی را به‌دنبال دارد. در نتیجه بدون دسترسی پایدار و مدیریت‌شده، توسعه اقتصاد دیجیتال با موانع جدی روبه‌رو است.