سال ۱۴۰۴ سال خوبی برای بسیاری از کسب و کارها نبود، برای پرداختیاری‌ها به مراتب بیشتر. گزارش تکراسا از صنعت پرداختیاری نشان می‌دهد مجموعه‌ای از اقدامات نظارتی مثل مسدودسازی ۴۱۰۰ پذیرنده در نظام پرداخت‌یاری، مسدودسازی ۴۰۰ هزار ترمینال به دلیل نقص پرونده مالیاتی، تعلیق درگاه سه هزار کسب‌وکار به دلیل تعلیق اینماد و مسدودسازی درگاه ۳۰۰ پلتفرم تبادل رمزارز، بخشی از محدودیت‌هایی بوده است که به‌صورت مستقیم بر فعالیت پرداخت‌یاری‌ها اثر گذاشته و دامنه فعالیت بازیگران این حوزه را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

گزارش صنعت پرداخت‌یاری تکراسا تاکید می‌کند بازار درگاه پرداخت اینترنتی به تدریج به مرحله اشباع نزدیک شده و پرداخت‌یارها برای ادامه رشد ناچار به توسعه محصولات جدید شده‌اند. در واقع محدودیت‌های قانونی درباره تجمیع وجوه در حساب پرداخت‌یارها موجب شده شرکت‌های این حوزه به توسعه پلتفرم‌های بانکداری شرکتی مبتنی بر API روی بیاورند و خدماتی مانند مدیریت حساب‌های بانکی، تسویه و تسهیم، انتقال وجه، مدیریت نقدینگی و یکپارچگی با سیستم‌های مالی سازمان‌ها را ارائه کنند.بررسی محصولات بازیگران اصلی بازار نیز نشان می‌دهد بخش مهمی از رقابت امروز دیگر بر سر ارائه درگاه پرداخت نیست، بلکه بر سر توسعه زیرساخت‌های مالی و بانکی شکل گرفته است.

در گزارشی که تکراسا از عملکرد پرداخت‌یارها منتشر کرده است نشان می‌دهد حجم تراکنش‌های خرید اینترنتی پرداخت‌یارها در سال ۱۴۰۳ به میزان ۲۷۰ هزار میلیارد تومان بوده است و تنها ۱۵ بازیگر این حوزه دارای موافقت‌نامه معتبر از شاپرک بوده و تعداد کل پذیرندگان پرداخت‌یارهای دارای تراکنش تا پایان اسفند ۱۴۰۳ به میزان ۷۶ هزار پذیرنده بوده‌اند.

حجم تراکنش‌های خرید اینترنتی پرداخت‌یارها در سال ۱۴۰۳ به ۲۷۰ هزار میلیارد تومان رسیده

سهم پرداخت‌یارها از کل حجم تراکنش‌های خرید اینترنتی کشور در سال ۱۴۰۳ حدود ۷ درصد برآورد شده است؛ رقمی که نسبت به سال قبل آن از ۴ درصد به ۷ درصد رسیده است. همچنین سهم این شرکت‌ها از تعداد تراکنش‌های خرید اینترنتی نیز از ۴ درصد به ۸ درصد افزایش یافته است.

سهم پرداخت‌یارها از کل حجم تراکنش‌های خرید اینترنتی کشور در سال ۱۴۰۳ حدود ۷ درصد برآورد شده است

تعداد تراکنش‌های خرید اینترنتی پرداخت‌یارها هم ۱۸۹ میلیون بوده و حجم تراکنش‌های بانکی پرداخت‌یارها هم ۳هزار میلیارد تومان برآورده شده است. همچنین رشد حجم تراکنش‌های خرید اینترنتی پرداخت‌یارها نسبت به سال ۱۴۰۲ ، ۲۰۳ درصد ارزیابی شده است.

رشد حجم تراکنش‌های خرید اینترنتی پرداخت‌یارها نسبت به سال ۱۴۰۲ ، ۲۰۳ درصد ارزیابی شده است.

در بخش دیگری از گزارش، روند تاریخی صنعت پرداخت‌یاری از ظهور درگاه‌های واسط در اوایل دهه ۹۰ تا شکل‌گیری چارچوب رسمی پرداخت‌یاری در سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ تشریح شده است. در واقع پرداخت‌یارها در ابتدا با هدف تسهیل دسترسی کسب‌وکارهای کوچک و متوسط به درگاه پرداخت شکل گرفتند اما به مرور و در واکنش به محدودیت‌های درآمدی و مقرراتی، به سمت توسعه خدمات مالی و بانکی متنوع حرکت کردند. این گزارش مهم‌ترین موانع رشد پرداخت‌یاری را محدودیت‌های تنظیم‌گری، نبود ثبات در قوانین، نظارت سلیقه‌ای، ذینفع بودن تنظیم‌گر، ضعف زیرساخت‌های بانکی و مهاجرت نیروی متخصص عنوان کرده‌ است.

بر اساس این گزارش، در سال ۱۴۰۴ مسدودسازی ۴ هزار و ۱۰۰ پذیرنده در نظام پرداخت‌یاری، مسدودسازی ۴۰۰ هزار ترمینال به دلیل عدم تکمیل پرونده مالیاتی، مسدود شدن درگاه پرداخت و ندار و پی دات آی آر، مسدودسازی درگاه پرداخت ۳ هزار کسب و کار به دلیل تعلیق اینماد، مسدودسازی درگاه پرداخت ۳۰۰ پلتفرم تبادل رمزارز مسدودسازی سرویس تسویه تومن و جیبیت بخشی از محدودیت‌های پرداخت یاری‌ها در سال ۱۴۰۴ بوده است.

در بخشی از گزارش که به معرفی بازیگران کلیدی صنعت اختصاص دارد، زیبال با همکاری با بیش از ۱۰۰ هزار پذیرنده در بیش از ۳۰۰ صنف و مشارکت با ۱۴ بانک به عنوان یکی از شرکت‌های فعال در توسعه خدمات بانکداری شرکتی معرفی شده است.

آمارهای عملکردی این شرکت نشان می‌دهد تعداد تراکنش‌های بانکداری شرکتی زیبال در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال قبل ۷.۵ برابر شده است. همچنین تعداد تراکنش‌های تسویه ۶ برابر و مبلغ تراکنش‌های تسویه ۸ برابر رشد کرده است. در همین بازه زمانی تعداد تراکنش‌های درگاه پرداخت اینترنتی زیبال نیز بیش از ۶۰ درصد و مبلغ تراکنش‌ها بیش از ۵۵ درصد افزایش یافته است.

گزارش صنعت پرداخت‌یاری تکراسا در نهایت پیش‌بینی می‌کند آینده این بازار بیش از هر عامل دیگری به رویکرد تنظیم‌گر، کیفیت زیرساخت‌های بانکی، سرعت رشد اقتصاد دیجیتال و وضعیت تحریم‌های بین‌المللی وابسته خواهد بود. در این میان، توسعه راهکارهای مبتنی بر حساب بانکی، بانکداری شرکتی، پرداخت‌های حساب‌به‌حساب و استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت ریسک و مقابله با پولشویی از مهم‌ترین مسیرهای تحول این صنعت عنوان شده‌اند.

گزارش صنعت پرداخت‌یاری