معاون وزیر ارتباطات با تشریح عملکرد شبکه ارتباطی کشور در روزهای قطعی یا محدودیت اینترنت گفت: با وجود فشارهای ناشی از دو جنگ تحمیلی، خدمات حیاتی از جمله پیام‌رسان‌های داخلی، دولت الکترونیک و تراکنش‌های بانکی پایدار ماند و تجربه اخیر نشان داد که سیاست قطع اینترنت باید جای خود را به مدیریت هوشمند و تاب‌آوری شبکه بدهد.

محمدحافظ حکمی در گفت‌وگوی اختصاصی با ایرنا با اشاره به شرایط دشوار کشور در یک سال گذشته، مواجهه با دو جنگ تحمیلی و فشارهای وارد شده بر شبکه ارتباطی، عملکرد مجموعه وزارت ارتباطات در حفاظت از پایداری شبکه را «حماسه پایداری» توصیف کرد .

وی گفت: در جریان ۸۸ روز قطعی یا محدودیت‌های اعمال شده بر اینترنت، پایداری خدمات پایه شامل پیام‌رسان‌های داخلی، دولت الکترونیک و تراکنش‌های بانکی به عنوان یک اولویت راهبردی حفظ شد. شبکه ملی اطلاعات در این آزمون نشان داد که با وجود فشارهای بیرونی، تاب‌آوری لازم برای استمرار خدمات حیاتی را دارد.

معاون وزیر ارتباطات با اشاره به تغییر رویکرد در مدیریت ترافیک شبکه، افزود: تجربیات اخیر نشان داد که استفاده مکرر و بیش از حد از سیاست «قطع اینترنت» به ضد خود تبدیل شده است. این رویکرد نه تنها موجب نارضایتی عمومی شد، بلکه با ظهور ابزارهای گریز از حاکمیت، مانند فیلترشکن های جدید و کانفیگ‌های گران‌قیمت، عملا کارآمدی سیاست‌های محدودکننده را کاهش داد.

وی تاکید کرد: ما اکنون به این نقطه از واقع‌بینی رسیده‌ایم که باید از برخوردهای صرفا قهری فاصله بگیریم.

بحران گواهی های امنیتی و درس‌آموزی از سیاست‌های عجولانه

وی در ادامه با اشاره به چالش‌های کسب‌وکارهای دیجیتال در ایام محدودیت‌ها، تصریح کرد: در حالی که لایه زیرساخت شبکه پایداری خود را حفظ کرد، کسب‌وکارهای دیجیتال، پلتفرم‌های نمایش ویدئو (VOD) و خدمات ابری به دلیل وابستگی‌های ساختاری به سرویس‌های خارجی و گواهی‌های امنیتی (SSL)، دچار بحران شدند.

حکمی تصریح‌کرد: بخشی از سیاست‌گذاری‌های اولیه در ایام بحرانی، عجولانه بود و ما برای آینده نیازمند تدوین اسناد سیاستی پیش‌دستانه هستیم تا هزینه‌های اینچنینی به اقتصاد دیجیتال تحمیل نشود.

ستاد راهبری فضای مجازی به مثابه نخ تسبیح هماهنگی

وی در خصوص نقش «ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی» به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور، توضیح داد: این ستاد به هیچ عنوان یک نهاد موازی نیست، بلکه نقش «نخ تسبیح» را برای هماهنگی میان دستگاه‌های امنیتی و بخش خصوصی ایفا می‌کند. بازگشایی‌های اخیر اینترنت و مدیریت وضعیت‌های بحرانی، همگی با مصوبات این ستاد و با نگاه به توازن میان امنیت و دسترسی انجام شده است.

تغییر سیاست فیبرندری از پوشش به اتصال

حکمی همچنین با تأکید بر تغییر در سیاست‌های توسعه زیرساخت گفت: نگاه ما به بومی‌سازی اکنون فراتر از لایه زیرساخت است و به حوزه‌های نرم‌افزاری مانند سیستم‌عامل و نقشه‌ها معطوف شده است.

وی اظهار داشت: در پروژه فیبر نوری، سیاست دولت از «پوشش» به «اتصال واقعی» تغییر یافته است. ما در حال پیشبرد پروژه «سوییچ» هستیم که هدف آن جایگزینی شبکه‌های فرسوده مسی با فیبر نوری، بدون نیاز به کنده‌کاری‌های گسترده شهری است که می‌تواند سرعت توسعه را به طرز چشمگیری افزایش دهد.

این مقام مسئول افزود: میزان اتصال مردم به فیبر نوری، که در ابتدای دولت چهاردهم حدود ۳۳۷ هزار اتصال بود، اکنون به بیش از ۲ میلیون و ۱۱۶ هزار اتصال رسیده است و اگرچه هنوز مسیر زیادی تا رسیدن به سرمنزل مطلوب باقی مانده، اما این روند توسعه در دولت چهاردهم با جدیت تداوم خواهد داشت.

وی ادامه‌داد: وزارت ارتباطات در دولت چهاردهم، حامی جدی دانش‌بنیان‌هاست؛ به طوری که در بازه اخیر، بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان (همت) وام وجوه اداره شده برای توسعه زیرساخت‌های شبکه ملی اطلاعات به شرکت‌های فناور تخصیص یافته است تا این حرکت بومی‌سازی شتاب بگیرد.

نباید هر چالشی با دکمه قطع اینترنت پاسخ داده شود

معاون وزیر ارتباطات با تاکید بر تفکیک حوزه جرایم از رفتارهای اجتماعی، خاطرنشان‌کرد: این باور در بدنه مدیریتی جدید وزارتخانه نهادینه شده که امنیت ملی و گردش آزاد اطلاعات با یکدیگر در تضاد نیستند.

وی تاکید کرد: نباید هر چالشی، از مسائل امنیتی گرفته تا جرایم عمومی و ناهنجاری‌های اجتماعی را با دکمه «قطع اینترنت» پاسخ دهیم.

حکمی اظهار داشت: نباید کم‌کاری‌ها در حوزه‌های فرهنگی، سواد دیجیتال و آموزش را با ابزارهای فنی و قهری جبران کنیم.

معاون وزیر ارتباطات تصریح کرد: مسیر توسعه فناوری در دولت چهاردهم نه تنها متوقف نخواهد شد، بلکه در حوزه‌های راهبردی و زیرساختی با نگاهی پخته‌تر و تعاملی‌تر، شتاب بیشتری خواهد گرفت.

۴ میلیون دانش‌آموز به‌صورت رایگان مفاهیم اولیه هوش مصنوعی و برنامه‌نویسی را فرا گرفتند

این مقام مسئول در بخش دیگری از این گفت‌وگو به تکالیف قانونی وزارت ارتباطات در برنامه هفتم توسعه اشاره کرد و گفت: ما در برنامه هفتم، مکلف به آموزش بیش از نیم‌میلیون نیروی کار ماهر در حوزه اقتصاد دیجیتال هستیم که تحقق آن نیازمند فرهنگ‌سازی از سنین پایه است.

وی افزود: در همین راستا، برای آشنا کردن نسل آینده با فرصت‌های شغلی حوزه فناوری، از سکوهای آموزش دیجیتال حمایت کردیم تا ۴ میلیون دانش‌آموز بتوانند به‌صورت رایگان مفاهیم اولیه هوش مصنوعی و برنامه‌نویسی را فرا بگیرند.

معاون فناوری وزارت ارتباطات در تبیین ابعاد این طرح آموزشی تصریح کرد: این یک برنامه جامع است که در قالب یک لیگ رقابتی و بازی‌ساز (Gamification) طراحی شده و دانش‌آموزان را از سطح مدرسه، شهرستان و استان تا سطح کشوری درگیر می‌کند.

وی با اشاره به جنبه عدالت آموزشی این طرح گفت: بسیاری از رتبه‌های برتر کشوری از دورافتاده‌ترین نقاط کشور هستند که حتی گوشی شخصی ندارند و با گوشی سرپرست خانوار در این رقابت شرکت کرده‌اند؛ این موضوع نشان می‌دهد که دولت چهاردهم در پیاده‌سازی عدالت آموزشی عملکرد موفقی داشته است.

حکمی در ادامه به خروجی ملموس این آموزش‌ها اشاره کرد و افزود: توسعه این سکوها در سراسر کشور منجر به تولید محصولات نرم‌افزاری توسط همین دانش‌آموزان شده است که دستاورد بسیار ویژه‌ای محسوب می‌شود.

وی در پایان با اشاره به بازتاب بین‌المللی این طرح خاطرنشان کرد: این پروژه به قدری در سطح جهانی کم‌نظیر است که اجلاس WSIS در ژنو، ذیل اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU)، این طرح را به عنوان یکی از پروژه‌های نمونه جهانی انتخاب کرد و به آن جایزه داد.

حکمی تاکید کرد: این موضوع نشان می‌دهد کشوری که درگیر چالش‌های گوناگون بوده، اولویت خود را بر آموزش نسل آینده قرار داده و هم‌زمان با اجرای تکلیف قانونی، مهارت‌افزایی و عدالت آموزشی را به بهترین شکل محقق کرده است.