وزیر ارتباطات با اشاره به تراکم جمعیتی در برخی استان‌های مسافرپذیر گفت اقدامات انجام‌شده باعث شد شبکه ارتباطی کشور دچار فروپاشی نشود و مردم قطع ارتباط با یکدیگر را احساس نکنند.

در نشست مشترک هیئت‌رئیسه مجلس و کمیسیون صنایع و معادن با وزیر ارتباطات، بحث درباره اینترنت از سطح فنی و زیرساختی فراتر رفت و به ادعاهای صریح و بعضاً جنجالی رسید؛ جایی که یکی از نمایندگان مرکز پژوهش‌های مجلس با طرح این شایعه که «قطع اینترنت به منبع درآمد تبدیل شده است»، فضای جلسه را به سمت پرسش‌های جدی درباره شفافیت، سیاست‌گذاری و تبعات اقتصادی اختلال‌های ارتباطی سوق داد.
نشست صبح سه‌شنبه ۱۵ اردیبهشت ماه با حضور اعضای هیئت‌رئیسه مجلس، کمیسیون صنایع و معادن و ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد؛ جلسه‌ای که در ظاهر با هدف بررسی عملکرد وزارتخانه در ایام جنگ و وضعیت خدمات ارتباطی تشکیل شده بود، اما در عمل به صحنه طرح مجموعه‌ای از انتقادها، هشدارها و پرسش‌های انباشته درباره آینده اینترنت کشور تبدیل شد.

آنطور که خانه ملت گزارش داده وزیر ارتباطات در ابتدای جلسه گزارشی از عملکرد این وزارتخانه در دوره جنگ ارائه کرد و گفت تلاش شده زیرساخت ارتباطی کشور در شرایط فشار و آسیب نیز پایدار بماند.

او تأکید کرد وزارت ارتباطات در این دوره «حضور میدانی» داشته و حتی در روزهای تعطیل نیز خدمات‌رسانی ادامه یافته است.

هاشمی با اشاره به تراکم جمعیتی در برخی استان‌های مسافرپذیر گفت اقدامات انجام‌شده باعث شد شبکه ارتباطی کشور دچار فروپاشی نشود و مردم قطع ارتباط با یکدیگر را احساس نکنند. او همچنین به آسیب دیدن برخی سایت‌ها در جریان جنگ اشاره کرد اما مدعی شد این خسارت‌ها به گونه‌ای مدیریت شده که کاربران در زندگی روزمره آن را لمس نکرده‌اند. به گفته او، اپراتورها نیز در این دوره رقابت را کنار گذاشتند و بر تداوم خدمات تمرکز کردند.

با این حال، بخش اصلی جلسه به جای گزارش دولت، به طرح نارضایتی‌ها از سوی نمایندگان اختصاص یافت. رئیس کمیسیون صنایع و معادن با قدردانی از مدیریت ارتباطات در جنگ، در عین حال به مشکلات جدی اینترنت در حوزه کسب‌وکارها اشاره کرد و گفت بخشی از محدودیت‌ها به ملاحظات امنیتی برمی‌گردد، اما در کنار آن باید به مسئله حملات سایبری و میزان آن نیز پاسخ دقیق داده شود.

در ادامه، نماینده مرکز پژوهش‌های مجلس با ارائه تصویری عددی از خسارت‌های واردشده به کسب‌وکارهای دیجیتال، گفت برخی برآوردها از زیان حدود ۱۵ میلیون دلاری در یک بازه اخیر حکایت دارد؛ رقمی که به گفته او «اثر تجمیعی» اختلال‌ها و محدودیت‌هاست. او همچنین نسبت به طرح اینترنت طبقاتی هشدار داد و آن را زمینه‌ساز نارضایتی و تبعیض دانست.

اما نقطه پرتنش جلسه زمانی شکل گرفت که همین نماینده با اشاره به برخی شایعات و گمانه‌زنی‌ها گفت ادعاهایی مطرح است مبنی بر اینکه «قطع اینترنت به منبع درآمد تبدیل شده»؛ جمله‌ای که بدون ارائه مستندات رسمی مطرح شد، اما بلافاصله به یکی از محورهای غیررسمی و بحث‌برانگیز جلسه بدل شد و درخواست‌ها برای شفاف‌سازی را افزایش داد.

در ادامه، برخی نمایندگان دیگر نیز وارد بحث شدند. علی حدادی با اشاره به مشکلات ساختاری در حوزه حمل‌ونقل و تولید، از فشارهای اقتصادی گسترده بر بخش‌های مختلف کشور سخن گفت. علیرضا سلیمی نیز با تأکید بر نقش فناوری در جنگ اخیر، پرسید اگر زیرساخت‌های بومی وجود نداشت، کشور چه هزینه‌ای پرداخت می‌کرد.

در بخش دیگری از جلسه، موضوع شبکه ملی اطلاعات بارها تکرار شد. برخی نمایندگان از جمله علیرضا سلیمی و دیگر اعضای کمیسیون صنایع، تأکید کردند این پروژه هنوز به طور کامل محقق نشده و باید با سرعت بیشتری تکمیل شود. ارقامی نیز درباره میزان پیشرفت آن مطرح شد که از حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد متغیر بود.

در همین چارچوب، رضا تقی‌پور، وزیر اسبق ارتباطات، با اشاره به قطع اینترنت بین‌الملل در برخی مقاطع گفت اگر شبکه ملی اطلاعات وجود نداشت، بسیاری از خدمات کشور متوقف می‌شد. او در عین حال تأکید کرد مسیر فعلی هنوز با نقطه مطلوب فاصله دارد و بدون تقویت سکوهای داخلی، اتصال پایدار ممکن نخواهد بود.

بحث حمایت از پلتفرم‌های داخلی نیز بخش دیگری از جلسه را تشکیل داد. برخی نمایندگان از جمله احسان قاضی‌زاده هاشمی و صدیف بدری بر لزوم تقویت این سکوها تأکید کردند و حتی پیشنهاد ایجاد یک سکوی داخلی در مقیاس مشابه شبکه‌های جهانی مطرح شد. در همین بخش، موضوع فیلترشکن‌ها و بازار غیررسمی آن نیز دوباره به عنوان یکی از نشانه‌های ناکارآمدی سیاست فعلی مطرح شد.

در مقابل، برخی نمایندگان مانند مصطفی طاهری بر جنبه‌های راهبردی‌تر موضوع تأکید کردند و گفتند ایران در حوزه فناوری ارتباطات «آبرومند» عمل کرده و تجربه مدیریت اینترنت داخلی در شرایط بحران، یک تجربه کم‌سابقه در جهان است. او در عین حال هشدار داد که شکست در «ادراک عمومی» می‌تواند دستاوردهای فنی را بی‌اثر کند.

در جمع‌بندی جلسه، نایب‌رئیس مجلس، حمیدرضا حاجی‌بابایی، اینترنت را یکی از نیازهای غیرقابل انکار کشور دانست اما تأکید کرد مسئله اصلی، «مدیریت مستقل فضای ارتباطی» است. او گفت تکمیل شبکه ملی اطلاعات باید با جدیت ادامه یابد و تجربه جنگ اخیر نشان داد وابستگی در این حوزه می‌تواند به نقطه آسیب‌پذیری تبدیل شود.

او در پایان از وزیر ارتباطات خواست گزارشی دقیق از کاستی‌ها و نقاط ضعف موجود به مجلس ارائه کند تا مبنای تصمیم‌گیری‌های آینده قرار گیرد؛ گزارشی که حالا با توجه به فضای شکل‌گرفته در این جلسه، بیش از یک گزارش فنی، حامل بار سیاسی و اجتماعی نیز خواهد بود.